Ciekawostki o imionach: 38 sprawdzonych faktów

W 2024 r. rodzice nadali córkom imię Maja 4640 razy i awansowało ono z 5. na 1. miejsce. Wyprzedziło dotychczasową liderkę, Zofię, nadaną 4470 razy. Dalej znalazły się Zuzanna (4144), Laura (4036), Hanna (3916), Julia (3482), Oliwia (3420), Pola (3166), Alicja (3131) i Maria (2698). Ministerstwo Cyfryzacji uznało, że przy tak małej różnicy obie liderki można traktować na równi.[1]

Najpopularniejszym imieniem chłopców w 2024 r., tak jak rok wcześniej, był Nikodem. To imię pochodzące z greki nadano 6388 razy. Kolejne miejsca zajęli Antoni (5404), Jan (5277) i Aleksander (5170), którzy utrzymali pozycje z poprzedniego roku. W pierwszej dziesiątce znaleźli się też Leon, Franciszek, Ignacy, Jakub, Stanisław i Mikołaj.[1]

W 2023 r. najpopularniejszymi imionami noworodków w Polsce były Nikodem, nadany 6532 razy, i Zofia, wybrana dla 4968 dziewczynek. Wysokie miejsca zajęły też imiona historyczne: Antoni (5663), Jan (5638), Aleksander (5625) i Maria (3137). Ministerstwo Cyfryzacji zauważyło, że imiona uznawane 20 lat temu za przebrzmiałe są teraz na liście najpopularniejszych. Imię Zofia oznacza „mądrość”.[2]

W 1. połowie 2023 r. imię Nikodem nadano 3317 razy i awansowało ono z 4. na 1. miejsce w rankingu chłopców. Antoni, lider wcześniejszych zestawień, spadł na 2. miejsce z wynikiem 2930, a Jan na 3. miejsce (2848). Do pierwszej dziesiątki dołączył wtedy Ignacy, nadany 1994 razy. Wśród dziewczynek prowadziła Zofia, którą rodzice wybrali 2626 razy.[3]

W 2020 r. polscy rodzice nadali imię Antoni 8368 chłopcom, a w 2021 r. 7821 i w obu latach było to najpopularniejsze imię chłopięce. Za Antonim w 2021 r. uplasowali się Jan (6975) i Aleksander (6919). Wśród dziewczynek w 2021 r. prowadziła Zuzanna z wynikiem 6562, wobec 7351 nadań rok wcześniej. Dalej znalazły się Zofia (6325) i Hanna (6065).[4]

W 2023 r. imię Mia, pochodzące z kultur anglosaskich, nadano w Polsce 1232 razy. Imię Natan o hebrajskich korzeniach otrzymało w tym samym roku 1065 chłopców. Na popularności zyskiwało też imię Sofia, obcojęzyczna wersja polskiej Zosi, nadane 393 razy. Dane pochodzą z rocznego zestawienia Ministerstwa Cyfryzacji, opartego na imionach nadanych dzieciom w Polsce.[2]

W 1. połowie 2023 r. najpopularniejszymi drugimi imionami chłopców były Jan, Piotr i Józef. Wśród dziewczynek jako drugie imię najczęściej wybierano Marię, Annę i Zofię. Ministerstwo Cyfryzacji podało te dane razem z rankingiem imion pierwszych, w którym prowadzili Zofia i Nikodem. Do pierwszej dziesiątki imion pierwszych dziewczynek dołączyła wtedy Maria, nadana 1586 razy.[3]

W 2024 r. imię Wacław nadano zaledwie 3 razy, choć w XX w. często nadawano je chłopcom i kojarzyło się ze sławą i wielkimi osiągnięciami. Podobny los spotkał imię Wiesława, oznaczające „tę, która przynosi chwałę”. Było popularne w okresie międzywojennym i tuż po II wojnie światowej, a w 2024 r. otrzymały je tylko 2 dziewczynki.[1]

W 2. połowie 2025 r. najczęściej nadawanymi imionami w Polsce były Zofia i Nikodem. Nikodem był liderem w 8 województwach, Leon w 5, a Jan w 2. Wśród dziewczynek Zofia prowadziła w 7 województwach, a Zuzanna i Laura w 4. W lubuskiem Zofię i Zuzannę nadano po równo, po 98 razy, a Leona i Nikodema po 128 razy.[5]

W 2. połowie 2025 r. w województwie małopolskim najpopularniejszy był Antoni, nadany 603 razy, tylko o 1 więcej niż Jan (602). W mazowieckim prowadził Jan z wynikiem 947, a w śląskim i wielkopolskim Leon. Wśród dziewczynek w Małopolsce wygrała Maja (465) przed Zuzanną (460) i Zofią (458), a w Mazowieckiem Zofia (766).[5]

W ankiecie internetowej z 2020 r. wśród 265 rodziców, w większości z województwa podlaskiego, 172 osoby, czyli prawie 65%, wskazały, że wybrały imię dziecka ze względów estetycznych. Dla 90 osób (34%) ważne było brzmienie imienia z nazwiskiem, a dla 83 osób (31%) możliwość tworzenia zdrobnień. Względy religijne wskazało 30 ankietowanych. Badanie dotyczyło imion dzieci urodzonych w latach 2018–2021.[6]

Ministerstwo Cyfryzacji 2 razy w roku udostępnia dane o imionach nadawanych noworodkom. Można je znaleźć na portalu dane.gov.pl, gdzie da się też sprawdzić, jak w rankingu wypada własne imię. Portal udostępnia także dane z zakresu edukacji, kultury, sportu, nauki i technologii, a według ministerstwa ma ponad 550 tys. zestawów danych od blisko 6 tys. dostawców.[1][5]

Imię Anna nosi w Polsce 1 053 032 kobiet i dziewczynek, więcej niż jakiekolwiek inne imię żeńskie. Według Ministerstwa Cyfryzacji wśród pań imię Anna króluje od lat. Na podium są też Katarzyna, którą nosi 606 814 Polek, i Maria z wynikiem 601 501. Dane pochodzą z rejestru PESEL i obejmują zarówno dorosłe, jak i dzieci.[4]

Piotr to najpopularniejsze imię męskie w Polsce, które według rejestru PESEL nosi 694 913 mężczyzn. Kolejne miejsca zajmują Krzysztof (649 962) i Andrzej (552 430). W 2019 r. Ministerstwo Cyfryzacji naliczyło 700 289 Piotrów i 659 470 Krzysztofów. Za nimi plasowali się wtedy Andrzej, Tomasz (541 283), Jan (516 599) i Paweł (512 682).[7][8]

W listopadzie 2021 r. imię Andrzej nosiło w Polsce 563 554 mężczyzn, o 14 801 mniej niż 2 lata wcześniej. Wszyscy oni obchodzili imieniny we wtorek 30 listopada 2021 r. Wśród noworodków Andrzej jest rzadki: w 1. połowie 2021 r. zajął 103. miejsce i nadano go 92 chłopcom. Istnieje też żeńska forma tego imienia, Andrzeja, którą nosiło wtedy 45 kobiet.[9][8]

W 2021 r. Ministerstwo Cyfryzacji policzyło, że 4860 Polek nazywa się Anna Nowak, a 3560 Polaków Piotr Nowak. To połączenie najpopularniejszych imion z najczęstszym polskim nazwiskiem, które nosiło wtedy 203 120 osób. Według ministerstwa nazwisko Nowak od lat zajmuje 1. miejsce wśród polskich nazwisk, a 7 z 10 najpopularniejszych nazwisk kończy się na -ski lub -ska.[10]

Imieniny, czyli dzień świętego patrona, obchodzi się nie tylko w Polsce, ale też w co najmniej 4 innych krajach: na Węgrzech, w Bułgarii, Grecji i Szwecji. Według Culture.pl dla wielu Polaków imieniny są równie ważne jak urodziny, z ważnymi wyjątkami Górnego Śląska i Kaszub. Wiele imion ma w kalendarzu kilka dat, więc zwykle wybiera się jedną i trzyma się jej.[11]

Według Prawa o aktach stanu cywilnego osoba zgłaszająca urodzenie wybiera dla dziecka nie więcej niż 2 imiona. Imiona nie mogą być wpisane do aktu urodzenia w formie zdrobniałej ani mieć charakteru ośmieszającego lub nieprzyzwoitego. Oświadczenie o wyborze imion składa osoba, która zgłasza urodzenie dziecka w urzędzie stanu cywilnego.[12]

Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia przyjęcia imienia z 1 z 4 powodów: gdy jest zdrobniałe, ośmieszające, nieprzyzwoite albo nie wskazuje płci dziecka. Wtedy sam wybiera dziecku imię z urzędu. Imię może za to być obce, niezależnie od obywatelstwa i narodowości rodziców. Można też wybrać imię, które samo nie wskazuje płci, ale w powszechnym rozumieniu jest przypisane do danej płci.[12]

Zgłoszenia urodzenia dziecka, a więc i wyboru jego imienia, dokonuje się w ciągu 21 dni od sporządzenia karty urodzenia. Kartę urodzenia szpital lub inny podmiot leczniczy przekazuje kierownikowi urzędu stanu cywilnego w ciągu 3 dni od jej sporządzenia. Akt urodzenia zawiera m.in. nazwisko i imię lub imiona dziecka, datę i miejsce urodzenia oraz płeć.[12]

Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje, że rodzice mogą zmienić imię lub imiona dziecka wpisane do aktu urodzenia w ciągu 6 miesięcy od jego sporządzenia. Zmianę dokumentuje się w protokole, który podpisują rodzice dziecka i kierownik urzędu stanu cywilnego albo konsul. Nie trzeba więc od razu przechodzić przez urzędową procedurę zmiany imienia.[12]

Za wydanie decyzji o zmianie imienia lub nazwiska trzeba zapłacić 37 zł. Sprawa trwa do 1 miesiąca od złożenia kompletnego wniosku, a w sprawach szczególnie skomplikowanych do 2 miesięcy. Ważnym powodem zmiany może być m.in. imię ośmieszające, imię, którego się nie używa, albo chęć zmiany na imię zgodne z prawem innego państwa, którego jest się obywatelem. Po zmianie nadal można mieć najwyżej 2 imiona.[13]

Wykaz imion używanych w PRL, opracowany w 1983 r. przez Józefa Bubaka, zawierał ok. 690 imion męskich i ok. 520 imion żeńskich. Wykaz nie miał charakteru obowiązującego, ale dawniej zgoda Komisji Kultury Języka PAN była wymagana, jeśli rodzice chcieli nadać dziecku imię spoza wykazu. Słownik imion Kazimierza Rymuta z 1995 r., oparty na danych PESEL, pokazał, że praktyka nie trzymała się ani ustawy, ani wykazu.[14][15]

Rada Języka Polskiego, powołana w 1996 r. przez Prezydium PAN, opiniuje imiona, ale jej opinie nie mają mocy prawnej. Zalecenia dla urzędów stanu cywilnego odradzają imiona od wyrazów pospolitych, np. Antena czy Jaskier, oraz od nazw geograficznych, np. Amsterdam czy Europa. W maju 2006 r. Rada zatwierdziła aneks do wykazu imion, liczący ponad 70 imion, m.in. Aleks, Kuba, Maks i Nel.[14]

Bulla gnieźnieńska z 1136 r. wymienia ponad 400 nazw osobowych, a imion chrześcijańskich jest wśród nich tylko kilka: Szymon, Piotr i Krzyżan. Językoznawczyni Aleksandra Janowska mówiła, że ten zabytek pokazuje, jakie imiona funkcjonowały w XII w. Jako przykłady bogactwa i odmienności tych nazw podawała imiona Mścigniew, Miłostryj, Gościrad i Dobromiła.[16][17]

Z polskich nazw miejscowych językoznawcy zrekonstruowali około 100 dawnych imion, choć ta lista nie jest jeszcze zamknięta. Imię Bolesław stało się podstawą 7 nazw miejscowości zapisanych w dokumentach do początku XVI w., w większości na południu kraju, zwłaszcza na Śląsku. Na przełomie XV i XVI w. imiona staropolskie zostały niemal całkowicie wyparte przez imiona związane z kultem świętych.[18]

Postanowienia soboru trydenckiego z lat 1545–1563 nakazywały nadawać na chrzcie imiona świętych i przyczyniły się do zaniku imion słowiańskich. W XVI-wiecznych dokumentach z północnej Białostocczyzny wśród ok. 180 imion słowiańskich było tylko ok. 27. Na czele listy najczęstszych imion stał tam Jan (233) wraz z ruskim Iwanem (160), przed Stanisławem (197) i Pawłem (150).[19][16]

Imię Maria nosiły w Polsce centralnej katoliczki z wyższych warstw dopiero od XVII w., czyli po 1600 r. Wcześniej imienia matki Chrystusa unikano, a Jan Długosz pisał, że nie godzi się go przybierać żadnej niewieście, nawet najdostojniejszej. Pierwsze kobiety o imieniu Maria pojawiły się wśród protestantów oraz wśród prawosławnych na pograniczu polsko-wschodniosłowiańskim.[16]

Imię Anna należało do najczęstszych imion kobiecych w Polsce od XV do połowy XX w., czyli przez około 500 lat. Językoznawczyni W. Szulowska wiąże to z tym, że unikano wtedy imienia matki Chrystusa, Marii. Zamiast niego chętnie nadawano imię Anna, które nosiła babka Chrystusa. Według autorki imię to utrzymywało się wśród najczęstszych imion kobiecych aż do połowy XX w.[16]

W rodzinie Długoszów 12 synów otrzymało imię Jan. Pierworodny został Janem, a 2 kolejni bracia o innych imionach zmarli jako niemowlęta. Czwarty syn znów dostał imię Jan, a wszystkich 10 następnych synów także ochrzczono Janami. Jan Stanisław Bystroń tłumaczył to przekonaniem, że św. Jan jest lepszym i skuteczniejszym opiekunem niż patroni drugiego i trzeciego dziecka.[16]

W latach 30. XIX w. historyk amator Tadeusz Wojewódzki sporządził kalendarz imion słowiańskich. Wiele odczytanych przez niego imion zawierało błędy, a mimo to funkcjonują one w zmienionej postaci, np. Mieczysław zamiast Miecisław i Zbigniew zamiast Zbygniew. W XIX w. wróciła moda na imiona słowiańskie, takie jak Mieczysław, Bolesław i Stanisław.[16][15]

W 1981 r. w częstochowskiej parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa chłopcy z 2 imionami stanowili 97,59% wszystkich ochrzczonych, co było rekordem badanego okresu. Chrzest przyjęło tam wtedy 83 chłopców. W 1983 r. 1,05% chłopców otrzymało nawet 3 imiona. W latach 80. najczęściej nadawano im imiona Michał (8,10%), Marcin (7,71%) i Łukasz (7,51%).[20]

2 słynne kartagińskie imiona miały znaczenie religijne: Hannibal oznaczało „ulubieniec Baala”, a Hamilkar „ulubieniec Melkarta”. Według Britanniki takie znaczenie miała większość imion w starożytnej Kartaginie, w przeciwieństwie do imion greckich i rzymskich. Według Britanniki imiona osobowe pojawiły się bardzo wcześnie w rozwoju ludzkości i zwykle pochodzą od zwykłych słów lub innych imion.[21]

W 2025 r. najpopularniejszymi imionami noworodków w USA były Olivia i Liam, które zajmują 1. miejsca już 7. rok z rzędu. Charlotte awansowała na 2. miejsce wśród dziewczynek, kończąc 6-letnią passę Emmy na tej pozycji. Amerykańska agencja Social Security Administration tworzy listę od 1997 r. na podstawie wniosków o numer ubezpieczenia składanych po urodzeniu, a jej baza sięga 1880 r.[22]

W 2023 r. najpopularniejszym imieniem chłopców w Anglii i Walii był Muhammad, który wyprzedził Noaha i Olivera. Rok wcześniej imię Muhammad zajmowało 2. miejsce, a w pierwszej dziesiątce jest od 2016 r. Wśród dziewczynek prowadziły Olivia, Amelia i Isla, bez zmian od 2022 r., podał brytyjski urząd statystyczny ONS.[23]

Na Islandii dziecko musi otrzymać imię przed ukończeniem 6 miesięcy, a jedna osoba może mieć najwyżej 3 imiona. Wszystkie zatwierdzone imiona islandzkie znajdują się w rejestrze imion osobowych. Imię spoza rejestru musi zatwierdzić Komisja Imion Osobowych, a jej rozstrzygnięcia nie może uchylić żaden inny organ państwowy. Za taką decyzję pobierana jest opłata.[24]

Od 26 maja 2025 r. w japońskim rejestrze rodzinnym zapisuje się wymowę imienia dziecka, tzw. furiganę. Zapis musi odpowiadać powszechnie uznanemu czytaniu znaków użytych w imieniu. Urząd nie przyjmie np. imienia zapisanego znakami Tarō, ale czytanego jako George. Osoby już wpisane do rejestru mogły do 25 maja 2026 r. zgłosić błąd w proponowanym zapisie wymowy swojego imienia.[25][26]

Najdłuższe imię osobowe świata należy według Księgi Rekordów Guinnessa do Laurence’a Watkinsa z Auckland w Nowej Zelandii i liczy 2253 unikalne słowa. Watkins zmienił imię w wieku 24 lat, wybierając imiona z książek w bibliotece miejskiej, w której pracował. Rekord trafił do Księgi Guinnessa w 1992 r. Na jego ślubie odczytanie pełnego imienia trwało ponad 20 minut.[27][28]