Ciekawostki o ludności świata: 39 sprawdzonych faktów

Według szacunku Population Reference Bureau od pojawienia się Homo sapiens na Ziemi urodziło się około 117 mld ludzi. Ludzie żyjący w 2022 r. stanowią prawie 7% wszystkich, którzy kiedykolwiek żyli. Obliczenia przyjmują, że współczesny człowiek pojawił się około 190 tys. lat p.n.e., i zaczynają się od 2 osób.[1]

Około 8000 r. p.n.e. ludność świata liczyła według Population Reference Bureau około 5 mln osób. Do 1 r. n.e. wzrosła do około 300 mln, co oznacza wzrost o zaledwie 0,05% rocznie. Około 1650 r. ludzi było około 500 mln, a do 1800 r. ich liczba przekroczyła 1 mld.[1]

Według ONZ ludność świata osiągnęła 1 mld w 1804 r., a 2 mld dopiero w 1927 r., czyli po 123 latach. Kolejne miliardy przybywały coraz szybciej: 3 mld w 1960 r., 4 mld w 1974 r. i 5 mld w 1987 r. Ostatni z tych kroków zajął zaledwie 13 lat, czyli prawie 10 razy krócej niż droga od 1 do 2 mld.[2]

Dzień, w którym ludność świata miała osiągnąć 6 mld, ONZ przesunęła z 16 czerwca 1999 r. na 12 października 1999 r. Powodem był spadek dzietności. W tym samym komunikacie z 1998 r. ONZ przewidywała, że 8 mld ludzi będzie na Ziemi w 2028 r. Ten próg został przekroczony już 15 listopada 2022 r.[2][3]

Według prognozy ONZ ludność świata miała osiągnąć 7 mld 31 października 2011 r. Fundusz Ludnościowy ONZ (UNFPA) zaplanował z tej okazji 7-dniowe odliczanie, które zaczynało się 24 października i prowadziło do narodzin 7-miliardowego dziecka tydzień później. Komunikat ONZ z 1998 r. przewidywał ten próg dopiero na 2013 r.[4][2]

Światowy Dzień Ludności, obchodzony 11 lipca, ustanowiła w 1989 r. Rada Zarządzająca Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP). Święto wyrosło z zainteresowania Dniem 5 Miliardów, obchodzonym 11 lipca 1987 r. Rezolucją 45/216 z grudnia 1990 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ postanowiło kontynuować te obchody.[5]

15 listopada 2022 r. liczba ludności świata osiągnęła 8 mld. Wzrost z 7 do 8 mld zajął 12 lat, a dojście do 9 mld zajmie około 15 lat, do 2037 r. To znak, że tempo wzrostu ludności świata spada. Wysoka dzietność utrzymuje się jednak w części krajów, zwykle tych o najniższych dochodach na mieszkańca, przede wszystkim w Afryce Subsaharyjskiej.[3]

Według prognoz ONZ ludność świata będzie rosła jeszcze przez 50–60 lat i osiągnie szczyt około 10,3 mld w połowie lat 80. XXI w. Potem zacznie powoli spadać, do około 10,2 mld pod koniec stulecia. Prawdopodobieństwo, że szczyt nastąpi w tym stuleciu, ONZ ocenia na 80%. Już teraz 1 na 4 ludzi mieszka w kraju, którego ludność osiągnęła maksimum.[3]

Według ONZ liczba ludności świata w 2100 r. będzie o 6%, czyli o około 700 mln osób, mniejsza, niż przewidywano dekadę wcześniej. ONZ wiąże szczyt liczby ludności m.in. z niższą niż oczekiwano dzietnością w niektórych największych krajach świata, zwłaszcza w Chinach, oraz z nieco szybszym spadkiem dzietności w części Afryki Subsaharyjskiej.[3]

W kwietniu 2023 r. Indie według prognozy ONZ odebrały Chinom pozycję najludniejszego kraju świata. Pod koniec tego miesiąca ludność Indii miała osiągnąć 1 425 775 850 osób. Ludność Chin osiągnęła szczyt 1,426 mld w 2022 r. i zaczęła spadać. Dzietność w Indiach wynosiła 2,0 dziecka na kobietę, nieco poniżej progu zastępowalności pokoleń 2,1.[6][7]

Chiny i Indie, każde z około 1,4 mld mieszkańców, pozostają 2 najludniejszymi krajami świata. ONZ przewiduje, że w latach 2024–2054 Chiny stracą najwięcej mieszkańców spośród wszystkich krajów, około 204 mln. Do końca stulecia ich ludność może zmniejszyć się o 786 mln, czyli o ponad połowę, wracając do poziomu z końca lat 50. XX w.[3]

Według prognoz ONZ ludność krajów Afryki Subsaharyjskiej wzrośnie do 2054 r. o 79%, do 2,2 mld, a do końca stulecia może sięgnąć 3,3 mld. 9 krajów, w tym Angola, Demokratyczna Republika Konga i Niger, może w latach 2024–2054 podwoić liczbę ludności. Nigeria i Demokratyczna Republika Konga mogą wyprzedzić pod tym względem Stany Zjednoczone.[3]

1 października 2024 r. Japonia liczyła 123,802 mln mieszkańców, o 550 tys. mniej niż rok wcześniej. Ludność tego kraju zmniejszyła się 14. rok z rzędu, a tempo spadku wyniosło 0,44%. Osoby w wieku 65 lat i więcej stanowiły 29,3% mieszkańców Japonii, a dzieci poniżej 15 lat tylko 11,2%.[8]

Według prognozy ONZ z 2024 r. światowy współczynnik dzietności wynosi 2,25 żywego urodzenia na kobietę, o 1 dziecko mniej niż pokolenie wcześniej. Do końca lat 40. XXI w. ma spaść do 2,1. We wszystkich krajach Europy dzietność jest już niższa niż poziom około 2,1 dziecka na kobietę, potrzebny do długofalowego zastępowania pokoleń.[3]

Według ONZ w 2024 r. 24 kraje, których ludność osiągnęła już szczyt, miały tzw. ultraniską dzietność, poniżej 1,4 dziecka na kobietę. Należą do nich m.in. Chiny, Włochy, Korea Południowa i Hiszpania. Najniższą dzietność w tej grupie, średnio poniżej 0,75 dziecka na kobietę, miały Korea Południowa i Hongkong. Powrót tych krajów do 2,1 dziecka w ciągu 30 lat ONZ ocenia jako bardzo mało prawdopodobny (0,1%).[9]

W 2024 r. na świecie na każdą urodzoną dziewczynkę przypadało średnio 1,05 chłopca, podaje ONZ. W krajach, których ludność osiągnęła już szczyt, wskaźnik ten był wyższy i wynosił 1,08. Korea Południowa należy według ONZ do krajów, którym udało się przywrócić równowagę płci wśród noworodków.[9]

W 2024 r. przeciętna długość życia na świecie wyniosła 73,3 roku, o 8,4 roku więcej niż w 1995 r. Po spadku w czasie pandemii COVID-19 znów rośnie i według prognoz ONZ do 2054 r. osiągnie około 77,4 roku. W najsłabiej rozwiniętych krajach przeciętna długość życia była w 2021 r. o 7 lat krótsza od średniej światowej.[3]

Według ONZ do 2080 r. liczba osób w wieku 65 lat i więcej przewyższy liczbę dzieci poniżej 18. roku życia. Już w połowie lat 30. XXI w. osób w wieku 80 lat i więcej będzie więcej niż niemowląt. ONZ zwraca uwagę, że starzejące się kraje mogą potrzebować nowych technologii, kształcenia przez całe życie i dłuższej aktywności zawodowej.[3]

W 2025 r. w miastach mieszkało 45% z 8,2 mld ludzi na świecie, podaje raport ONZ World Urbanization Prospects 2025. W 1950 r. w miastach żyło tylko 20% z 2,5 mld ludzi. Do 2050 r. 2/3 przyrostu ludności świata ma przypadać na miasta. W nowej metodzie ONZ obniżyła minimalny próg dla miasta z 300 tys. do 50 tys. mieszkańców.[10]

Megamiast, czyli obszarów miejskich liczących co najmniej 10 mln mieszkańców, było w 1975 r. 8, a w 2025 r. już 33. Ponad połowa z nich, 19, leży w Azji. Do 2050 r. megamiast ma być 37, a granicę 10 mln mieszkańców mają przekroczyć m.in. Addis Abeba w Etiopii i Dar es Salaam w Tanzanii.[10]

Według raportu ONZ z listopada 2025 r. najludniejszym miastem świata jest Dżakarta w Indonezji, z prawie 42 mln mieszkańców. Na 2. miejscu jest Dhaka w Bangladeszu z prawie 40 mln, a na 3. Tokio z 33 mln. Kair w Egipcie to jedyne miasto spoza Azji w pierwszej 10 najludniejszych miast świata.[10]

ONZ przeanalizowała w raporcie z 2025 r. 12 tys. miast: 96% z nich ma mniej niż 1 mln mieszkańców, a 81% mniej niż 250 tys. Liczba miast na świecie wzrosła w latach 1975–2025 ponad 2-krotnie. Do 2050 r. może ich być ponad 15 tys. Część bardzo dużych miast traci jednak mieszkańców, m.in. Meksyk i Chengdu w Chinach.[10]

W 2025 r. obszary wiejskie były najczęstszym typem osadnictwa w 62 krajach, wobec 116 w 1975 r., podaje ONZ. Do 2050 r. takich krajów ma być już tylko 44. Małe miasta przeważają w 71 krajach, tak różnych jak Niemcy, Indie, Uganda i Stany Zjednoczone.[10]

W 2024 r. na świecie żyło 304 mln migrantów międzynarodowych, podaje niemiecki urząd statystyczny Destatis. Ich liczba prawie się podwoiła od 1990 r., gdy było ich około 154 mln. Migranci stanowili w 2024 r. 3,7% ludności świata, wobec 2,9% w 1990 r.[11]

Według ONZ do 2054 r. imigracja będzie głównym źródłem wzrostu liczby ludności w 52 krajach i obszarach, m.in. w Australii, Kanadzie, Katarze, Arabii Saudyjskiej i Stanach Zjednoczonych. Do 2100 r. takich krajów ma być 62. W większości państw migracje mają jednak ograniczony wpływ na zmiany liczby ludności.[3]

1 stycznia 2025 r. w Unii Europejskiej mieszkało według Eurostatu 450,4 mln osób, o ponad 1 mln więcej niż rok wcześniej. Od 2012 r. ujemny przyrost naturalny w UE równoważą migracje. Najbardziej ludności ubyło m.in. na Łotwie, Węgrzech, w Polsce i Estonii.[12]

Polska z 36,5 mln mieszkańców na 1 stycznia 2025 r. była według danych Eurostatu 5. najludniejszym krajem UE, z około 8% jej ludności. Więcej mieszkańców miały tylko Niemcy (84 mln), Francja (69 mln), Włochy (59 mln) i Hiszpania (49 mln). W latach 2005–2025 ludność Polski i Rumunii zmalała o około 2 mln, najbardziej w UE w liczbach bezwzględnych.[13][14]

W 2023 r. w Unii Europejskiej urodziło się 3,67 mln dzieci, o 5,4% mniej niż 3,88 mln w 2022 r., podaje Eurostat. To największy roczny spadek liczby urodzeń od 1961 r. Współczynnik dzietności w UE spadł w tym czasie z 1,46 do 1,38 żywego urodzenia na kobietę.[15]

W 2023 r. najwyższy współczynnik dzietności w Unii Europejskiej miała Bułgaria: 1,81 żywego urodzenia na kobietę. Za nią znalazły się Francja (1,66) i Węgry (1,55). Najniższą dzietność Eurostat odnotował na Malcie (1,06), w Hiszpanii (1,12) i na Litwie (1,18).[15]

Pierwszy powszechny spis ludności w odrodzonej Polsce GUS przeprowadził w 1921 r., według stanu o północy z 30 września na 1 października. Polska liczyła wtedy 27,2 mln mieszkańców i była 6. krajem Europy pod względem ludności. Wyniki spisu opublikowano w 29 tomach obejmujących łącznie 6 mln informacji.[16][17]

W 1939 r. Polska liczyła około 35 mln mieszkańców i nadal była 6. krajem Europy pod względem ludności. Na 1 km² przypadało wtedy 90 osób, wobec 70 w 1921 r. W II Rzeczypospolitej na wsi mieszkało 75% ludności, a reszta w ponad 600 miastach. Według szacunków Polacy stanowili ponad 68% obywateli, Ukraińcy ponad 15%, a Żydzi 8,5%.[17]

Narodowy Spis Powszechny 2021 wykazał, że 31 marca 2021 r. Polska liczyła 38 036 118 mieszkańców. To o 1,2%, czyli o 475 706 osób, mniej niż w spisie z 2011 r. W dniu spisu w Polsce było 15,2 mln mieszkań, o 1,7 mln więcej niż 10 lat wcześniej. Udział osób w wieku poprodukcyjnym wzrósł z 16,9% w 2011 r. do 21,8% w 2021 r.[18][19]

31 grudnia 2025 r. Polska liczyła 37,333 mln mieszkańców, wobec 38,073 mln w 1990 r. i 38,530 mln w 2010 r. Kobiety stanowiły 19,306 mln, a na 100 mężczyzn przypadało 107 kobiet. Na 1 km² mieszkało średnio 119 osób, a w miastach żyło 59% ludności, podczas gdy w 1990 r. było to 62%.[20]

W 1990 r. osoby w wieku 0–17 lat stanowiły 29,0% mieszkańców Polski, a w 2025 r. już tylko 17,7%. W tym samym czasie udział ludności w wieku poprodukcyjnym (60/65 lat i więcej) wzrósł z 12,8% do 24,1%. Udział osób w wieku produkcyjnym był w 2025 r. taki sam jak w 1990 r.: 58,2%.[20]

W 1990 r. połowa mieszkańców Polski miała mniej niż 32,3 roku, a w 2025 r. mniej niż 43,8 roku. Mediana wieku kobiet wynosiła 45,4 roku, a mężczyzn 42,3 roku. Przeciętne dalsze trwanie życia noworodka wydłużyło się w tym czasie u mężczyzn z 66,2 do 75,4 roku, a u kobiet z 75,2 do 82,5 roku.[20]

Współczynnik dzietności w Polsce spadł z 1,991 w 1990 r. do 1,068 w 2025 r. Średni wiek kobiety rodzącej pierwsze dziecko wzrósł w tym czasie z 22,7 do 29,5 roku. W 2025 r. na 1000 mieszkańców przypadało 6,4 urodzenia żywego i 10,8 zgonu, więc przyrost naturalny wyniósł −4,5 na 1000 osób.[20]

Od 2013 r. Polska odnotowuje stały ujemny przyrost naturalny, podaje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Liczba urodzeń spadła z 272 tys. w 2023 r. do 252 tys. w 2024 r. Na koniec 2024 r. Polska liczyła 37 490 tys. mieszkańców, o około 147 tys. mniej niż rok wcześniej.[21]

Według Prognozy ludności GUS na lata 2023–2060 w najbardziej prawdopodobnym scenariuszu ludność Polski zmniejszy się do 2060 r. do 30,9 mln. W scenariuszu pesymistycznym może spaść do 26,7 mln. W 2060 r. połowa mieszkańców Polski może mieć ponad 50 lat, a urodzeń ma być w scenariuszu średnim 225 tys., a w niskim nawet około 152 tys.[21][22]

W końcu 2016 r. poza granicami Polski przebywało czasowo około 2515 tys. mieszkańców kraju, o 118 tys. więcej niż rok wcześniej, szacował GUS. Najwięcej polskich emigrantów mieszkało w Wielkiej Brytanii (788 tys.) i w Niemczech (687 tys.). W Europie przebywało łącznie około 2214 tys. z nich.[23]