Ciekawostki o Janie Pawle II: 39 sprawdzonych faktów

Karol Józef Wojtyła urodził się 18 maja 1920 r. w Wadowicach jako 3. dziecko Karola Wojtyły i Emilii z Kaczorowskich. Jego starszy brat Edmund, urodzony w 1906 r., był lekarzem i zmarł w 1932 r. Starsza siostra Olga zmarła 16 godzin po urodzeniu w 1916 r. Ojciec, porucznik Wojska Polskiego, zmarł w 1941 r.[1]

Karol Wojtyła został ochrzczony 20 czerwca 1920 r., gdy miał miesiąc, i otrzymał imiona Karol Józef. W księdze chrztów zapisano go jako syna Karola Wojtyły i Emilii z Kaczorowskich, urodzonego 18 maja 1920 r. Podczas wizyty w Wadowicach 7 czerwca 1979 r. papież wspominał, że właśnie tam 20 czerwca 1920 r. otrzymał łaskę chrztu.[2]

Emilia Wojtyłowa, matka Karola Wojtyły, urodziła się 26 marca 1884 r. w Krakowie i zmarła w Wadowicach 13 kwietnia 1929 r., w wieku 45 lat. Jej syn Karol miał wtedy niespełna 9 lat. Ślub z Karolem Wojtyłą seniorem wzięła 10 lutego 1906 r. w Krakowie. Pochowano ją 17 kwietnia 1929 r. na Cmentarzu Rakowickim, a w 1934 r. jej szczątki przeniesiono do grobu rodziny Kaczorowskich.[3]

Edmund Wojtyła, starszy brat Karola, urodził się 27 sierpnia 1906 r. w Krakowie. Dyplom lekarza otrzymał 28 maja 1930 r. w Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, a od 1 kwietnia 1931 r. pracował w Powszechnym Szpitalu Miejskim w Bielsku. Zmarł 4 grudnia 1932 r. Od tej pory 12-letni Karol mieszkał sam z ojcem.[3][2]

7 maja 2020 r. rozpoczął się proces beatyfikacyjny Karola i Emilii Wojtyłów, rodziców Jana Pawła II. Karol Wojtyła senior urodził się 18 lipca 1879 r. w Lipniku koło Białej i w wieku 2 lat stracił matkę. Służył w armii austro-węgierskiej, a od 1918 r. w Wojsku Polskim. Zmarł 18 lutego 1941 r. w wieku 63 lat.[3]

W 1926 r. Karol Wojtyła rozpoczął naukę w 4-klasowej szkole powszechnej w Wadowicach, w klasie liczącej ponad 60 uczniów. W 1930 r. przeszedł do 8-klasowego gimnazjum im. Marcina Wadowity przy obecnej ul. Mickiewicza 16. Maturę zdał 27 maja 1938 r., a w tym samym roku wyjechał z ojcem do Krakowa na studia polonistyczne.[2][4]

Karol Wojtyła studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, który Niemcy zamknęli w 1939 r. W latach 1940–1944 pracował fizycznie w zakładach chemicznych Solvay: przez rok w kamieniołomie na Zakrzówku, a potem w oczyszczalni wody w Borku Fałęckim. Dzięki pracy uniknął wywózki do Niemiec.[1]

Jesienią 1941 r. Karol Wojtyła razem z przyjaciółmi założył tajny Teatr Rapsodyczny. Od 1942 r. uczęszczał na zajęcia w tajnym krakowskim seminarium duchownym, którym kierował arcybiskup Adam Sapieha. Po wojnie kontynuował studia w seminarium i na Uniwersytecie Jagiellońskim aż do święceń kapłańskich 1 listopada 1946 r.[1]

W 1940 r. Karol Wojtyła napisał swoje pierwsze dramaty, „Hiob” i „Jeremiasz”, zainspirowane przeżyciami wojny. Ok. 1950 r. powstał dramat „Brat naszego Boga”, w 1960 r. „Przed sklepem jubilera” o miłości i małżeństwie, a w 1964 r. „Promieniowanie ojcostwa”. Poemat „Kamień i bezmiar”, wspominający pracę robotniczą w czasie okupacji, podpisał pseudonimem Andrzej Jawień.[5][6]

Po święceniach kardynał Sapieha wysłał Wojtyłę do Rzymu, gdzie w 1948 r. uzyskał doktorat z teologii na podstawie pracy o problemie wiary u św. Jana od Krzyża. W czasie wakacji pracował wśród polskich emigrantów we Francji, Belgii i Holandii. Po powrocie był wikariuszem w Niegowici, a potem w parafii św. Floriana w Krakowie.[1]

12 grudnia 1953 r. Rada Wydziału Teologicznego UJ jednogłośnie przyjęła pracę Wojtyły o możliwości oparcia etyki chrześcijańskiej na systemie Maxa Schelera. Habilitacji jednak nie uzyskał, bo odmówiło jej Ministerstwo Oświaty PRL. Został potem profesorem teologii moralnej i etyki w krakowskim seminarium i na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.[1]

4 lipca 1958 r. papież Pius XII mianował Wojtyłę biskupem pomocniczym archidiecezji krakowskiej. Sakrę przyjął 28 września 1958 r. w katedrze wawelskiej. 13 stycznia 1964 r. papież Paweł VI mianował go arcybiskupem metropolitą krakowskim, a 26 czerwca 1967 r. kreował kardynałem. Wojtyła brał udział w Soborze Watykańskim II (1962–1965).[1]

16 października 1978 r. kardynał Karol Wojtyła został wybrany na papieża, a 22 października odbyła się uroczysta inauguracja jego pontyfikatu. Przed wyborem wziął udział w 5 zgromadzeniach Synodu Biskupów, a jako papież zwołał ich 15. Ogłosił m.in. Rok Odkupienia, Rok Maryjny i Wielki Jubileusz 2000 r.[1]

Jan Paweł II był pierwszym od 455 lat papieżem spoza Włoch i pierwszym pochodzącym z kraju słowiańskiego. Był 264. z kolei zwierzchnikiem Kościoła katolickiego. Encyclopaedia Britannica podaje, że jego pontyfikat, trwający ponad 26 lat, był trzecim najdłuższym w historii. Funkcję papieża pełnił od 1978 do 2005 r.[7][6]

Do najważniejszych dokumentów Jana Pawła II należy 14 encyklik, 15 adhortacji apostolskich, 11 konstytucji apostolskich i 45 listów apostolskich. Był też autorem 5 książek: „Przekroczyć próg nadziei” (1994), „Dar i tajemnica” (1996), „Tryptyk rzymski” (2003), „Wstańcie, chodźmy!” (2004) i „Pamięć i tożsamość” (2005).[1]

13 maja 1981 r. na placu św. Piotra Jan Paweł II został poważnie ranny w zamachu. Po długim pobycie w szpitalu przebaczył zamachowcowi, a w grudniu 1983 r. odwiedził go w więzieniu w Rzymie. Według biografii watykańskiej papież, świadomy, że otrzymał nowe życie, jeszcze bardziej zaangażował się w posługę duszpasterską. Wprowadził m.in. Kodeks Prawa Kanonicznego i Katechizm Kościoła Katolickiego.[8][6]

Według biografii watykańskiej Jan Paweł II przyjął wielu rządzących: odbył 38 wizyt oficjalnych, 738 innych audiencji i spotkań z przywódcami państw oraz 246 audiencji i spotkań z premierami. Podczas samego Wielkiego Jubileuszu 2000 r. w audiencjach i uroczystościach wzięło udział ponad 8 mln pielgrzymów.[1]

Jan Paweł II przewodniczył 147 uroczystościom beatyfikacji, podczas których ogłosił 1338 błogosławionych, oraz 51 kanonizacjom, podczas których ogłosił 482 świętych. Zwołał 9 konsystorzy i kreował na nich 231 kardynałów, w tym 1 „in pectore”, czyli bez ujawnienia nazwiska. Przewodniczył też 6 zgromadzeniom plenarnym Kolegium Kardynalskiego.[1]

Jan Paweł II ogłosił 482 świętych, a wszyscy papieże od 1592 do 1978 r. kanonizowali łącznie 302 świętych. Ten okres zaczyna się od pontyfikatu Klemensa VIII, a kończy w roku śmierci Pawła VI i Jana Pawła I. Zasady procesów kanonizacyjnych określiła konstytucja apostolska „Divinus perfectionis Magister” z 25 stycznia 1983 r.[9]

W przypadku 6 polskich świętych Jan Paweł II dokonał zarówno beatyfikacji, jak i kanonizacji. Są to: św. Jadwiga Królowa, św. Urszula Ledóchowska, św. Rafał Kalinowski, św. Albert Chmielowski, św. Józef Sebastian Pelczar i św. Faustyna Kowalska. W 5 innych przypadkach papież tylko kanonizował Polaków, m.in. beatyfikowanego wcześniej przez Pawła VI św. Maksymiliana Marię Kolbego.[9]

W 2002 r. Jan Paweł II w liście „Rosarium Virginis Mariae” dodał do różańca 5 tajemnic światła. Uzupełniły one tradycyjny zestaw 15 tajemnic radosnych, bolesnych i chwalebnych. Według Centrum Myśli Jana Pawła II reformę przyjęła większość środowisk katolickich, a tajemnice światła stały się naturalnym elementem tej modlitwy, odmawianej od średniowiecza.[9]

Jan Paweł II odbył 104 podróże apostolskie po świecie oraz 146 wizyt duszpasterskich we Włoszech. Jako biskup Rzymu odwiedził 317 z 332 rzymskich parafii. Według biografii watykańskiej żaden papież nie spotkał tak wielu ludzi: na ponad 1160 audiencjach środowych było ponad 17,6 mln pielgrzymów.[1]

W czasie 104 podróży apostolskich Jan Paweł II odwiedził 129 krajów i 900 miast i miejscowości, przebywając ponad 1,6 mln km. Dla porównania papież Paweł VI w ciągu 15 lat pontyfikatu odbył 9 podróży zagranicznych. Według Centrum Myśli Jana Pawła II w ciągu 26 lat Jan Paweł II podróżował 104 razy.[10][6][9]

Jan Paweł II przyjeżdżał do ojczyzny 9 razy: w 1979, 1983, 1987, dwukrotnie w 1991 r., a także w 1995, 1997, 1999 i 2002 r. Pod tym względem Polska wyprzedza Francję i Stany Zjednoczone, które papież odwiedził po 7 razy. Wizyta z 22 maja 1995 r. była jednodniowa: papież przyjechał wtedy do Skoczowa, miejsca urodzenia św. Jana Sarkandra.[11]

Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski trwała od 2 do 10 czerwca 1979 r. Papież odwiedził Warszawę, Gniezno, Częstochowę, Kalwarię Zebrzydowską, Wadowice, Kraków i Oświęcim. W Warszawie wypowiedział słowa „Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi”. Według Księgi Rekordów Guinnessa w 1979 r. w Krakowie zgromadziło się na spotkaniu z nim 2 mln osób.[11][12]

Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski od 5 do 17 czerwca 1999 r. była najdłuższą ze wszystkich jego podróży do ojczyzny. W ciągu 13 dni papież odwiedził 22 miasta i 3 wsie, m.in. Stary Sącz. Jako pierwszy papież przemawiał wtedy w polskim Sejmie, gdzie przestrzegał przed nadużywaniem władzy i korupcją.[11]

15 stycznia 1995 r. Jan Paweł II odprawił w parku Luneta w Manili mszę dla 4–5 mln ludzi, co Księga Rekordów Guinnessa odnotowuje jako największy tłum zgromadzony przez papieża. Tłum rozciągał się na ponad 1 km, więc papamobile nie mógł przejechać. Papież przyleciał helikopterem i spóźnił się o 1 godzinę i 20 minut.[12]

Jan Paweł II 3 razy odwiedził sanktuarium w Fatimie: w maju 1982 r., w maju 1991 r. i w 2000 r. Pierwsza wizyta była dziękczynieniem za ocalenie życia w zamachu, bo papież przypisywał je wstawiennictwu Matki Boskiej Fatimskiej. W 1982 r. zawierzył tam Kościół i świat Niepokalanemu Sercu Maryi, a w 2000 r. beatyfikował dwoje widzących z Fatimy.[9]

13 kwietnia 1986 r. Jan Paweł II odwiedził Wielką Synagogę w Rzymie. Był to pierwszy w historii raz, gdy papież wszedł do żydowskiego miejsca kultu. Żydów nazwał wtedy „umiłowanymi braćmi” i „w pewien sposób naszymi starszymi braćmi”. Jako pierwszy papież odwiedził też kościół luterański w 1983 r. i meczet w 2000 r.[13][6]

27 października 1986 r. z inicjatywy Jana Pawła II w Asyżu odbyło się Międzyreligijne Spotkanie Modlitwy o Pokój. Papież zaprosił na nie nie tylko chrześcijan różnych wyznań, ale także przedstawicieli różnych religii. 2 września 2006 r. Benedykt XVI upamiętnił 20. rocznicę tego spotkania orędziem do biskupa Domenica Sorrentina.[14][6]

Jan Paweł II ustanowił Światowe Dni Młodzieży w 1985 r. Poprzedziło je pierwsze światowe spotkanie młodych na placu św. Piotra w 1984 r., po którym papież zaprosił młodzież ponownie do Rzymu w 1986 r. na pierwsze Światowe Dni Młodzieży. Za jego pontyfikatu, od 1994 r., zaczęły się też odbywać Światowe Spotkania Rodzin.[15][16][9]

17 sierpnia 2002 r. Jan Paweł II osobiście konsekrował bazylikę Miłosierdzia Bożego w Krakowie-Łagiewnikach. W tym samym roku zawierzył świat Miłosierdziu Bożemu. Był też propagatorem kultu siostry Faustyny Kowalskiej, którą beatyfikował w 1993 r. i kanonizował w 2000 r. Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łagiewnikach powstało za jego pontyfikatu.[9]

Jan Paweł II zmarł w sobotę 2 kwietnia 2005 r. o godz. 21.37 w Pałacu Apostolskim w Watykanie, w wigilię ustanowionej przez siebie Niedzieli Bożego Miłosierdzia. Pogrzeb na placu św. Piotra i złożenie ciała w Grotach Watykańskich odbyły się 8 kwietnia. 1 maja 2011 r. beatyfikował go jego następca, Benedykt XVI.[1]

27 kwietnia 2014 r. odbyła się kanonizacja Jana Pawła II, razem z kanonizacją Jana XXIII. Watykański profil biograficzny papieża pochodzi z książeczki przygotowanej na tę uroczystość. Od beatyfikacji 1 maja 2011 r. do kanonizacji minęły niespełna 3 lata.[1]

29 maja 2014 r. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów wpisała wspomnienie św. Jana Pawła II do ogólnego kalendarza rzymskiego na 22 października. Tego dnia w 1978 r. odbyła się inauguracja jego pontyfikatu. Tym samym dekretem wspomnienie św. Jana XXIII wyznaczono na 11 października. Oba mają rangę wspomnienia dowolnego.[17][1]

13 czerwca 2019 r. Sejm RP podjął uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2020 Rokiem Świętego Jana Pawła II. Powodem była przypadająca 18 maja 2020 r. setna rocznica urodzin Karola Wojtyły. Uchwałę opublikowano w Monitorze Polskim z 2 lipca 2019 r. pod pozycją 614.[18]

14 maja 2020 r. Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu 3 monety kolekcjonerskie z okazji 100. rocznicy urodzin św. Jana Pawła II. Złotą monetę o nominale 500 zł wybito w nakładzie do 966 sztuk, a 2 srebrne monety po 10 zł w nakładach do 12 000 i do 16 000 sztuk. W materiałach NBP przytoczono słowa papieża: „urodziłem się w 1920 r., w maju, w tym czasie, kiedy bolszewicy szli na Warszawę”.[19]

Ekspozycję w Domu Rodzinnym Jana Pawła II w Wadowicach udostępniono 18 maja 1984 r., w 64. urodziny papieża. W 1998 r. powiększono ją o 2 pokoje. W marcu 2006 r. kamienicę przy ul. Kościelnej 7 kupiła Fundacja Ryszarda Krauzego i przekazała archidiecezji krakowskiej. Po przebudowie muzeum otwarto ponownie 9 kwietnia 2014 r.[4]

Wystawa w Muzeum Dom Rodzinny Jana Pawła II w Wadowicach jest podzielona na 16 stref tematycznych, a jej sercem jest mieszkanie Wojtyłów. Rodzina zajmowała je na 1. piętrze kamienicy przy ul. Kościelnej 7, zbudowanej ok. 1870 r. W szklanej podłodze umieszczono ponad 100 kapsuł z miejsc, w których był Jan Paweł II. Zwiedzanie trwa ok. 1–1,5 godziny.[10]